Corsicaanse kaas is net zo beroemd als de Corsicaanse charcuterie, misschien zelfs beroemder, en staat bekend om zijn karakter: een uitgesproken geur en een smaak die sterker wordt naarmate de kaas rijpt. Astérix en Corse (1973, in het Nederlands Asterix en de Corsicanen) maakte er zelfs een wapen van: in het album laat een vergeten Corsicaanse kaas aan boord het schip van de piraten ontploffen.
Achter de legende gaat een productie schuil die vooral op de boerderij plaatsvindt, met schapen en geiten van Corsicaanse rassen. Er is maar één kaas met een officiële beschermde benaming, de brocciu, en daarnaast een familie van boerenkazen die elk de naam van hun streek dragen.
Brocciu, de enige Corsicaanse kaas met een AOP
De brocciu is geen gerijpte kaas zoals de andere: hij wordt gemaakt van wei van schapen- of geitenmelk, verhit met rauwe volle melk. Hij is sinds juni 1996 een AOP (beschermde oorsprongsbenaming), voor het hele eiland. Alleen de Corsicaanse rassen, brebis corse (Corsicaans schaap) en chèvre corse (Corsicaanse geit), zijn toegestaan. Hij wordt in twee vormen verkocht, en de vermelding ervan is verplicht op het etiket:
- vers, om binnen enkele dagen te eten, naturel, gezouten of in de keuken (fiadone, beignets, omelet, pasta);
- passu, minstens 21 dagen gerijpt, steviger en zouter.
Het productdossier van de AOP wordt momenteel herzien: het nationale comité van het INAO, het Franse instituut voor herkomstbenamingen, keurde in juni 2026 een nieuwe versie goed. Hoe hij precies wordt gemaakt, lees je op onze pagina over brocciu.
Zoek niet naar een andere beschermde benaming: geen enkele andere Corsicaanse kaas heeft momenteel een AOP of een IGP. De boerenkazen hieronder zijn traditionele kazen, erkend door de traditie en door de wedstrijd van Venaco, niet door een officieel keurmerk.
De grote families van Corsicaanse kaas
De meeste Corsicaanse kazen zijn boerenkazen van rauwe schapen- of geitenmelk, met een zachte of halfvaste kaasmassa en een gewassen of gewreven korst. Ze worden ingedeeld in vijf typen, genoemd naar hun streek van herkomst. Dat zijn de typen die elk jaar op de wedstrijd van Venaco worden beoordeeld.
- Sartinesu (Sartène en de dalen van de Taravo en de Rizzanese): de stevigste van de familie. Klein, rond en vrij zwaar; aan het eind van de rijping wordt hij droog en pikant. Sommige producenten roken hem.
- Niulincu (Niolo): een vierkante kaas met een gebroken witte tot gelige korst en fruitige, kruidige aroma’s. Je eet hem goed gerijpt, met een glas witte wijn of rosé.
- Venachese (Venaco): gladde korst, oranje tot oker, soepele kaasmassa en een uitgesproken smaak.
- Calinzanincu (Calenzana, in de Balagne): gewassen korst, gebroken wit of crèmekleurig, het lekkerst als hij goed rijp is.
- Bastelicacciu (Bastelica en Bocognano): rond, ivoorkleurig, zacht van structuur, licht vloeiend en romig als hij op zijn best is, met veel aroma.
Voor deze kazen bestaat geen productdossier: elke herder heeft zijn eigen werkwijze, zijn eigen rijpingstijden, zijn eigen korst. Daar zit juist de charme. Twee venachesi van twee naburige boerderijen lijken niet altijd op elkaar. Praat met de herder of zijn verkoper en zoek zelf uit welke je het lekkerst vindt.
Misschien hoor je over casgiu merzu, een kaas die bewust aan vliegenlarven wordt overgelaten, verwant aan de Sardijnse casu marzu. Het is een lokale curiositeit die je niet in de winkel vindt.
Het seizoen van Corsicaanse kaas
De Corsicaanse schapen en geiten geven melk van eind herfst tot begin zomer, nadat de lammeren en geitjes zijn gespeend. In de praktijk:
- verse brocciu vind je van december tot mei of juni; in de zomer is er vrijwel alleen nog passu;
- kazen die in het voorjaar worden gemaakt, zijn in de zomer en de herfst op hun best, afhankelijk van hun rijpingstijd.
Kom je in juli of augustus, dan vind je dus gerijpte kazen, maar zelden verse brocciu. Wil je hem op zijn best proeven, kom dan in het voorjaar: zie onze pagina de beste reistijd voor Corsica.
Waar koop je Corsicaanse kaas?
- Op de boerderij: veel herders verkopen ter plaatse. Zo begrijp je het best wat je koopt en kun je proeven voordat je kiest.
- Op de boerenmarkten in steden en dorpen, waar vaak een of twee kaasmakers staan. Zie onze gids over de markten op Corsica.
- Op de plattelandsbeurzen: van het voorjaar tot de herfst geeft de federatie Fiere di Corsica een keurmerk aan een reeks dorpsbeurzen, waar veel kaasmakers staan. De kalender staat op foiresdecorse.com.
- Bij de leden van de Route des Sens Authentiques, een netwerk van producenten, ambachtslieden en restaurants onder leiding van het ODARC (het landbouwontwikkelingsbureau van Corsica), dat aangeeft welke bedrijven open zijn voor bezoekers. Uitleg op de website van het Agence du tourisme de la Corse.
- In delicatessenzaken, handig om een vacuümverpakte kaas mee naar huis te nemen: controleer of het echt om een boerenkaas van het eiland gaat.
Een houvast: een Corsicaanse boerenkaas draagt meestal de naam van de producent en zijn gemeente. De vereniging Casgiu Casanu, die sinds 1999 de producenten van boerenkaas verenigt, komt op voor deze productie en organiseert mee de wedstrijd van Venaco.
Een proeftip
Eet je kaas op een stuk vers brood, met vijgenjam en verse walnoten. Haal hem een uur van tevoren uit de koelkast: een Corsicaanse kaas die te koud wordt geserveerd, verliest het grootste deel van zijn aroma’s. Bij jonge kazen past een witte of rosé wijn van het eiland, bij gerijpte kazen een stevigere rode. Hulp bij het kiezen vind je in onze selectie van AOC-wijnen van Corsica.
De Corsicaanse kaasbeurs in Venaco
Het begon met een groep vrienden uit de streek rond Venaco. Ze wilden de herderij steunen en de boerenkazen van het eiland onder de aandacht brengen, en richtten in 1996 de vereniging “A Fiera di u Casgiu” op.
Dit vrijwilligersinitiatief is uitgegroeid tot een van de grote evenementen van het eiland. Elk jaar is er een kaasbeurs, in het eerste weekend van mei (op het hoogtepunt van de kaasproductie), in het stadion Paul Giacobbi in Venaco. In 2026 vond de beurs plaats van 1 tot en met 3 mei en vierde ze haar 30-jarig bestaan. In 2025 telde ze 140 kramen, waaronder 36 boerenkaasmakers uit heel Corsica.
A Fiera di u Casgiu is ook een regionale wedstrijd die de beste boerenkazen bekroont, blind beoordeeld, type per type. En de beurs heeft de sfeer van de oude plattelandsmarkt: een levendige markt, een plek om elkaar te ontmoeten en bij te praten, met een feest waar Corsicaanse zang en muziek tot diep in de nacht doorgaan.
Op het programma:
- verkoop van voedingsproducten en van werk van kunstambachtslieden (hout, leer, messen, sieraden);
- regionale wedstrijd van boerenkazen van Corsica;
- muziek;
- proeverijen;
- demonstraties van het maken van kaas en brocciu.
Venaco ligt in het midden van het eiland, ten zuiden van Corte: combineer het met een bezoek aan Corte. Programma en data van de volgende editie op de website van de vereniging: fromages-corse.org.
